Ünlü Uyumu Doğrulama

Ünlü Uyumu Doğrulama Aracı

Ünlü Uyumu Doğrulama Aracı, Türkçedeki büyük/küçük ünlü uyumu kurallarına göre kelimenin uyum durumunu kontrol eder. Dil öğrenenler ve metin işleme kullanıcıları için uygundur. Kalın-ince ünlüler, düz-yuvarlak sınıfları ve ek uyumu kavramları sade biçimde açıklanır.

Hesaplama Yöntemi

1. Kelimedeki ünlüler çıkarılır. 2. Büyük ünlü uyumu: Kalın (a, ı, o, u) ile ince (e, i, ö, ü) ünlülerin birlikte olup olmadığına bakılır. 3. Küçük ünlü uyumu: Düz (a, e, ı, i) sonrası düz/yalın; yuvarlak (o, ö, u, ü) sonrası dar/yuvarlak ünlü beklenir. 4. Sonuç “uyuyor/uyumsuz” olarak raporlanır; varsa ihlal konumu belirtilir.

Formül ve Değişkenler

• Kalın = {a, ı, o, u}; İnce = {e, i, ö, ü}.

• Düz = {a, e, ı, i}; Yuvarlak = {o, ö, u, ü}; Dar = {ı, i, u, ü}.

Örnek

“kapılar”: Ünlüler a-ı-a → kalın; büyük ünlü uyumuna uygun. “gözlük”: ö-ü → ince/yuvarlak; büyük ünlü uyumuna uygun, küçük ünlü uyumunda kural kontrolü gerekir.

Kullanılan Standartlar ve Kaynaklar

• Türkçe imlâ kuralları ve ünlü uyumu ilkeleri dilbilgisi kaynaklarında yer alır. Bazı alıntı kelimeler istisna olabilir.

Sık Sorulan Sorular

• Alıntı kelimeler neden uymuyor?

Türkçeye başka dillerden geçen sözcükler kuralları ihlal edebilir.

• Ekler nasıl etkiler?

Ekler genellikle son hecedeki ünlüye göre uyumlu seçilir.

• Büyük ve küçük ünlü uyumu farkı?

Büyük: kalın–ince uyumu; küçük: yuvarlak–düz–dar ilişkisi.

• Büyük harf/işaretler önemli mi?

Değil; sadece ünlü harfler değerlendirilir.

Tablo ile Örnek Hesaplama

Not: Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; istisnalar ve özel kullanımlar dil uzmanı kaynaklarca değerlendirilebilir.